# سندرم سرقت دست (Dialysis Access Steal Syndrome) چیست؟

---

## 🟥 ① سندرم سرقت دست چیست؟

سندرم سرقت دست (Dialysis Access Steal Syndrome یا DASS) یکی از عوارض نسبتاً نادر اما مهم فیستول یا گرافت دیالیز است.

در این وضعیت، بخشی از خون به‌جای حرکت به سمت دست و انگشتان، از طریق فیستول یا گرافت عبور می‌کند. در نتیجه، خون‌رسانی به قسمت‌های انتهایی دست کاهش می‌یابد و ممکن است علائم ایسکمی (کمبود خون‌رسانی) ایجاد شود.

اگر این مشکل شدید باشد و درمان نشود، می‌تواند به آسیب دائمی بافت‌های دست منجر شود.

---

## 🟦 ② چرا سندرم سرقت ایجاد می‌شود؟

پس از ساخت فیستول، مقداری از جریان خون به داخل فیستول هدایت می‌شود که این موضوع طبیعی است.

اما اگر:

• جریان فیستول بسیار زیاد باشد.

• شریان‌های دست دچار تنگی یا بیماری باشند.

• گردش خون جانبی کافی وجود نداشته باشد.

ممکن است خون کافی به انگشتان نرسد و علائم سندرم سرقت ایجاد شود.

این عارضه در گرافت‌ها کمی شایع‌تر از فیستول است.

---

## 🟨 ③ علائم سندرم سرقت چیست؟

شدت علائم در بیماران مختلف متفاوت است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• سرد شدن دست

• رنگ‌پریدگی یا کبودی انگشتان

• درد دست، به‌ویژه هنگام دیالیز

• بی‌حسی یا گزگز انگشتان

• ضعف دست

• درد هنگام استراحت در موارد شدید

• زخم یا سیاه شدن انگشتان در مراحل پیشرفته

وجود این علائم نیاز به بررسی سریع توسط جراح عروق دارد.

---

## 🟩 ④ چه کسانی بیشتر در معرض این عارضه هستند؟

احتمال بروز سندرم سرقت در افراد زیر بیشتر است:

• بیماران دیابتی

• سالمندان

• مبتلایان به بیماری عروق محیطی

• زنان

• بیمارانی که فیستول در بازو (براکیال) دارند.

• بیماران با جریان بسیار بالای فیستول

البته این عارضه در هر بیماری ممکن است رخ دهد.

---

## 🟪 ⑤ سندرم سرقت چگونه درمان می‌شود؟

درمان به شدت علائم بستگی دارد.

ممکن است پزشک از روش‌های زیر استفاده کند:

• بررسی با سونوگرافی داپلر

• آنژیوگرافی

• درمان تنگی شریان‌ها در صورت وجود

• جراحی کاهش جریان فیستول (Banding)

• روش‌های بازسازی مانند DRIL، RUDI یا PAI در بیماران منتخب

• بستن فیستول، فقط در موارد بسیار شدید و زمانی که سایر روش‌ها مؤثر نباشند.

هدف درمان، حفظ فیستول و هم‌زمان بازگرداندن خون‌رسانی طبیعی به دست است.

---

## ⬜ ⑥ نکته کلیدی

سرد شدن یا درد شدید دست بعد از ساخت فیستول طبیعی نیست. مراجعه زودهنگام می‌تواند از آسیب دائمی انگشتان جلوگیری کرده و در بسیاری از موارد، بدون از دست رفتن فیستول مشکل را برطرف کند.

---

## 📖 ⑦ بیشتر بدانید

- فیستول شریانی-وریدی (AVF) چیست؟

- نارسایی قلبی با جریان بالای فیستول

- آنوریسم فیستول دیالیز

- سونوگرافی داپلر دسترسی عروقی

- بازسازی دسترسی عروقی دیالیز

- چه زمانی باید فوری به پزشک مراجعه کنیم؟

---

## 👨‍⚕️ ⑧ نظر متخصص تپش

امروزه سندرم سرقت در بیشتر موارد بدون نیاز به بستن فیستول قابل درمان است. با استفاده از روش‌های جراحی و اندوواسکولار جدید، می‌توان هم خون‌رسانی دست را حفظ کرد و هم دسترسی عروقی بیمار را نجات داد. تشخیص زودهنگام، مهم‌ترین عامل موفقیت درمان است.

---

## 🔵 ⑨ باورهای نادرست رایج

❌ سرد شدن دست بعد از ساخت فیستول طبیعی است.

❌ تنها راه درمان سندرم سرقت، بستن فیستول است.

❌ اگر درد فقط هنگام دیالیز ایجاد شود، اهمیتی ندارد.

❌ این عارضه فقط در سالمندان رخ می‌دهد.

❌ هر بیمار دارای فیستول دچار سندرم سرقت خواهد شد.

---

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

✔️ سندرم سرقت زمانی رخ می‌دهد که خون‌رسانی به دست پس از ساخت فیستول یا گرافت کاهش پیدا کند.

✔️ سردی، درد، بی‌حسی و تغییر رنگ انگشتان از مهم‌ترین علائم آن هستند.

✔️ تشخیص با معاینه، سونوگرافی و در صورت نیاز آنژیوگرافی انجام می‌شود.

✔️ در بیشتر بیماران، با درمان مناسب می‌توان هم دست را حفظ کرد و هم فیستول را.

---

## 📚 منابع علمی

- KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access (2019)

- Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines

- European Society for Vascular Surgery (ESVS) Clinical Practice Guidelines

- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO)

- Sidawy AN, Gray R, Besarab A, et al. Recommended Standards for Reports Dealing with Arteriovenous Hemodialysis Access. Journal of Vascular Surgery.